Zorg

Het mededingingsrecht is sinds de introductie van marktwerking in de zorg niet meer weg te denken in deze sector. De Mededingingswet bepaalt dat fusies, overnames en joint ventures ter goedkeuring gemeld moeten worden bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), wanneer de ondernemingen bepaalde omzetdrempels overschrijden. Voor de zorg zijn er zelfs lagere omzetdrempels vastgesteld, waarboven een concentratie dient te worden gemeld. Daarnaast heeft de NMa voor overige samenwerkingsvormen afzonderlijke richtsnoeren opgesteld. Deze richtsnoeren gaan uitgebreid in op bijvoorbeeld het onderhandelen via een zorgmakelaar, zuivere kwaliteitsafspraken, gemeenschappelijke inkoop en preferentiebeleid. De juiste juridische aanpak bij mededingingskwesties is belangrijk, aangezien afspraken of samenwerkingsvormen die in strijd zijn met de Mededingingswet nietig zijn. Ook riskeren zorginstellingen hoge boetes van mededingingsautoriteiten en civiele schadeclaims van derden.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mr. M.J. (Minos) van Joolingen

Sinds de invoering van de Wet maatschap­pelijke ondersteuning (Wmo) is het reilen en zeilen van allerlei zorggerelateerde diensten de verantwoordelijkheid geworden van gemeenten. In de meeste gevallen zijn gemeenten verplicht deze diensten in te kopen met inachtneming van de aanbestedingsregels. Dit brengt met zich dat de diensten veelal niet zonder voorafgaande openstelling van de concurrentie bij een partij van voorkeur mogen worden ingekocht. In de thuiszorg is dit al vaak onderwerp geweest van discussie, hetgeen ook is terug te zien in het aantal rechtszaken op dit gebied. Maar ook voor andere diensten die zijn ondergebracht bij de Wmo, zoals welzijnsdiensten, (preventieve) jeugdzorg en cliëntondersteuning, kan een verplichting tot aanbesteden bestaan. Dit wordt vaak over het hoofd gezien.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. M.J. (Minos) van Joolingen

Binnen de zorgsector staan flexibiliteit en kostenbeheersing meer en meer centraal. Het opstellen, beëindigen en wijzigen van arbeids- en leerovereenkomsten, maar ook ontbindende voorwaarden, flexibele arbeid en afvloeiingsregelingen roepen juridische vragen op. Welke juridische mogelijkheden zijn er bijvoorbeeld bij het gebruik van leer- en/of arbeidsovereenkomsten? En welke haken en ogen zijn er verbonden aan het eindigen daarvan? Mag een arbeidsovereenkomst eenzijdig worden gewijzigd? Hoe zit het precies met ontbindende voorwaarden? Wanneer leiden deze tot een einde van de arbeidsovereenkomst? Op welke wijze kan de oproepkracht worden gecontracteerd? En in hoeverre kan de ‘draaideurconstructie’ worden toegepast? Het spreekt voor zich dat bij al dit soort vragen het van groot belang is het juiste juridische antwoord te krijgen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. C.A.M. (Chantal) Grouls

Met de terugtredende rol van de overheid in de financiering van de nieuwbouw en het onderhoud van zorginstellingen, is de problematiek op het gebied van het vastgoed complexer geworden. Vroeger golden vaste normen voor de vraag hoe er gebouwd moest worden en in welke mate de overheid daarin bijdroeg. Met de scheiding tussen wonen en zorg en het verdwijnen van de bouwkostenbudgetten, moet de zorgsector op eigen benen staan en toenadering zoeken tot andere partijen in de markt. Naast de van oudsher bestaande vragen over bestemmingsplannen, bouwvergunningen en de feitelijke uitvoering van het werk zelf, zal in de toekomst daarom meer en meer expertise nodig zijn op het gebied van samenwerking met overheden en met de investeerders van maatschappelijk gebonden kapitaal.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. M.J.M.G. (Marga) van Gerwen

Fusies, overnames, samenwerkingsverbanden, vermogensproblematiek, zeggenschaps-, financierings- en investeringsvraagstukken spelen zeker ook in de sterk gereguleerde zorgsector met haar specifieke regelgeving. Recent onderzoek heeft zelfs aangetoond dat private investeerders steeds meer geïnteresseerd zijn in overnames in de zorgsector. Deze ontwikkeling past helemaal in de visie van het huidige kabinet dat streeft naar meer marktwerking in de zorg en daarom bezig is met regelgeving die de mogelijkheid om winst uit te keren aan investeerders in de zorgsector gaat verruimen. In dat licht is het voor zorginstellingen die overwegen om privaat geld aan te trekken goed om zich af te vragen of zij daarvoor de juiste rechtsvorm hebben.

Van oudsher zijn veel zorginstellingen georganiseerd in een stichting. De stichting is echter voor private investeerders een minder aantrekkelijke rechtsvorm omdat de zogenoemde vermogensklem die geldt voor een stichting rechtstreekse winstuitkeringen aan private investeerders onmogelijk maakt. Daarnaast is het voor private investeerders in een stichting lastiger om, zonder aansprakelijkheidsrisico’s te introduceren, invloed uit te oefenen op de (aanwending van) hun investering. De besloten vennootschap en coöperatie kennen voornoemde nadelen niet. Reden waarom een aantal zorgstichtingen er voor kiest om via een juridisch traject hun zorgstichting om te zetten in een zorg b.v. of coöperatie. 

Ook kwesties rondom de verhouding tussen bijvoorbeeld bestuur, raad van toezicht, directie, medische staf en patiëntenverenigingen vragen om gespecialiseerde kennis van de zorgsector.

Het voorgaande moet in het licht worden gezien van de steeds sterker wordende roep uit de markt (overheid en publiek) voor transparantie inzake de efficiency en kwaliteit van zorginstellingen waarbij de juiste financiering en organisatorische vennootschapsrechtelijke inrichting van essentieel belang is.

Op alle voornoemde onderwerpen kunnen de ondernemingsrecht specialisten van de branchegroep Zorg u van dienst zijn. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. dr. R.W.F. Hendriks of mr. Q. Keukens.